فلوراید چیست؟

فلوراید یک ابزار قدرتمند و طبیعی برای سلامت دهان است. حتی اگر با دقت زیاد مسواک بزنید و نخ دندان بکشید، و از خوردن خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین پرهیز کنید، باز هم ممکن است دهان شما آن‌قدر که فکر می‌کنید سالم نباشد. شاید دچار کمبود فلوراید باشید و این اصلاً جای لبخند ندارد.

فلوراید شکل یدیزه (یون‌دار) عنصر فلوئور است که به‌طور گسترده در خاک، آب و بسیاری از مواد غذایی وجود دارد. زمانی که مینای دندان مواد معدنی خود را از دست می‌دهد، فلوراید می‌تواند با فرایند رِمینرالیزاسیون (بازگرداندن مواد معدنی) سلامت دندان‌ها و استخوان‌ها را بهبود دهد. بزاق دهان، فلوراید را به مینای دندان بازمی‌گرداند. اگر فرایند دمینرالیزاسیون (از دست دادن مواد معدنی) بیش از حد شود، مشکلاتی مانند پوسیدگی ایجاد خواهد شد؛ فلوراید می‌تواند جلوی بسیاری از این مشکلات قابل‌پیشگیری و پرهزینه را بگیرد.

---

نشانه‌های کمبود فلوراید

• پوسیدگی دندان: رایج‌ترین نشانه کمبود فلوراید است. قرار گرفتن دندان‌ها در محیطی با فلوراید پایین باعث افزایش رشد باکتری‌های موجود در پلاک یا بیوفیلم می‌شود؛ این باکتری‌ها اسیدهایی تولید می‌کنند که مینای دندان را از بین می‌برند و نهایتاً باعث حفره دندانی می‌شوند.
• ضعیف یا شکننده شدن استخوان‌ها: یکی دیگر از علائم کمبود فلوراید، به‌ویژه در سالمندان، کاهش استحکام استخوان است.

---

منابع فلوراید

1. فلوراید در آب شهری بر اساس نظر انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA)، «فلورایداسیون گسترده آب شهری» مؤثرترین اقدام بهداشت عمومی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان است. ADA با تکیه بر بیش از ۷۰ سال تحقیق، سطح بهینه ۰٫۷ ppm (قسمت در میلیون) را ایمن و مؤثر می‌داند و ادعاهای مخالف را «مطالب شبه‌علمی» معرفی می‌کند. برای اطلاع از میزان فلوراید آب شهری خود، با شرکت آب منطقه تماس بگیرید. اگر از آب چاه استفاده می‌کنید، باید آب به‌طور تخصصی آزمایش شود. در صورت کمتر بودن سطح فلوراید از ۱ ppm، با دندان‌پزشک مشورت کنید.
2. مسواک با خمیردندان فلورایددار استفاده از خمیردندان فلورایددار، بهترین و رایج‌ترین روش برای حفظ سلامت دندان است.
   • روزی دو بار با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار، دندان‌ها را تمیز کنید.
   • دهان‌شویه یا ژل موضعی حاوی فلوراید نیز برای افراد با سابقه پوسیدگی یا خطر بالا مفید است.
   • برای کودکان ۲ تا ۶ سال، اندازه حبه نخود کافی است و باید مراقب باشید که خمیردندان را قورت ندهند.
   • برای نوزادان با اولین دندان، تنها یک لایه بسیار نازک (به اندازه یک دانه برنج) کافی است.
3. درمان‌های فلورایدی در مطب اگر در معرض خطر پوسیدگی هستید یا از آب آشامیدنی فلورایددار بی‌بهره‌اید، دندان‌پزشک ممکن است درمان‌های فلورایدی مانند:
   • فوم فلوراید داخل قالب نرم (برای چند دقیقه)
   • محلول دهان‌شویه فلوراید (برای چند دقیقه)
   • وارنیش فلوراید روی دندان‌ها
   پس از درمان، معمولاً نباید تا ۳۰ دقیقه آب، غذا یا نوشیدنی مصرف کنید تا فلوراید جذب شود.
4. درمان‌های فلورایدی خانگی برای افراد با خطر بالا، مانند کسانی که دچار خشکی دهان یا تحت درمان با اشعه هستند، ژل فلوراید تجویزی برای استفاده در منزل توسط پزشک توصیه می‌شود.
5. آب بطری بیشتر آب‌های بطری فاقد فلوراید هستند. این مسئله باعث شده بسیاری از افراد، دوز توصیه‌شده فلوراید را دریافت نکنند. میزان فلوراید بعضی برندها روی لیبل درج نمی‌شود؛ بهتر است با شرکت تولیدکننده تماس بگیرید یا با دندان‌پزشک درباره مکمل‌ها یا درمان مشورت کنید.
6. مکمل‌های فلوراید مکمل‌های فلورایدی به شکل قرص، قرص مکیدنی یا محلول وجود دارد و معمولاً با نسخه تهیه می‌شوند. قبل از استفاده از مکمل‌های بدون نسخه، با دندان‌پزشک مشورت کنید تا از مناسب بودن آن برای شما یا خانواده‌تان مطمئن شوید.

---

جمع‌بندی

چه از طریق آب شهری، آب بطری، خمیردندان یا درمان‌های تکمیلی، مهم است مطمئن شوید به اندازه کافی فلوراید دریافت می‌کنید تا مطابق توصیه‌های ADA، از دندان‌هایتان محافظت شود.

---

مقالات مرکز مراقبت دهان و دندان توسط متخصصان سلامت دهان بازبینی می‌شوند. این اطلاعات صرفاً آموزشی هستند و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان تخصصی پزشکی نیستند. همواره برای هرگونه نگرانی به دندان‌پزشک یا پزشک خود مراجعه کنید.

---

رفرنس‌ها:

1. American Dental Association. Fluoride and Dental Health. ADA, 2023. https://www.ada.org/resources/research/science-and-research-institute/oral-health-topics/fluoride
2. Centers for Disease Control and Prevention. Community Water Fluoridation. CDC, 2022. https://www.cdc.gov/fluoridation/index.html
3. World Health Organization. Fluoride in Drinking-water. WHO, Guidelines for Drinking-water Quality, 2017. https://www.who.int/publications/i/item/9241546508
4. Featherstone JDB. Prevention and Control of Dental Caries: The Role of Fluoride and Fluoridation. Journal of Dental Research, vol. 78, no. 10, 1999, pp. 1790–1796. doi:10.1177/00220345990780100201
5. National Institute of Dental and Craniofacial Research. Fluoride: Questions and Answers. NIDCR, 2021. https://www.nidcr.nih.gov/health-info/fluoride