گسترش فک بالا که در اصطلاح پزشکی «گسترش ماگزیلا» یا «گسترش کام» نامیده میشود، یک درمان ارتودنسی برای اصلاح ناهماهنگی فک، ازدحام دندانی، مشکلات تنفسی یا سایر مسائل است. دندانپزشکان یا پزشکان معمولاً این درمان را در سنین پایین توصیه میکنند. در ادامه، با گسترش کام و انواع وسایل و گزینههای جراحی موجود آشنا میشوید.
گسترش کام چیست؟
بر اساس انجمن ارتودنتیستهای کالیفرنیا، گسترش ماگزیلا یا کام معمولاً زمانی توصیه میشود که بیمار هنوز جوان است، زیرا این درمان فضای بیشتری برای رویش دندانهای جدید ایجاد میکند. گسترش کام یا فک بالا میتواند مشکلات زیر را برطرف کند:
- اصلاح کراس بایت: اگر فرزند شما کام باریکی داشته باشد، دندانهای بالایی ممکن است داخل دندانهای پایینی قرار گیرند و باعث رشد نامتقارن فک پایین شوند.
- برطرف کردن یا کاهش ازدحام دندانی: وسیلههای گسترش کام میتوانند فضای لازم برای همه دندانهای بالایی کودک را هنگام رشد فراهم کنند.
- بهبود توانایی تنفس: کودکانی که کام باریک یا عمیق دارند ممکن است مشکل تنفس داشته باشند، بهویژه در خواب. گسترش فک میتواند مسیر هوایی را بازتر کرده و به جریان بهتر هوا کمک کند. برخی کودکان مبتلا به آپنه خواب نیز کاندیدای مناسبی برای گسترش فک بالا هستند.
گسترش عرض کام میتواند رشد همه دندانهای کودک را تسهیل کند، مسیر بینی را بازتر کند و هماهنگی بایت را بهبود دهد.
روند کار گسترش فک چگونه است؟
کام از دو نیمه تشکیل شده که تا بزرگسالی بهطور کامل به هم جوش نمیخورند. فاصله بین این دو بخش را میتوان بهتدریج افزایش داد تا استخوان جدید بین آنها رشد کرده و فک پهنتر شود.
بر اساس نظر «ارتودنتیستهای استرالیا»، درمان کراس بایت و ناهماهنگی بهتر است قبل از جهش رشد نوجوانی انجام شود، اما نه قبل از سن هفت سالگی. بزرگسالان نیز برای اصلاح کراس بایت یا ازدحام دندان میتوانند به ارتودنتیست مراجعه کنند، هرچند که گزینههای درمانی آنها متفاوت است.
گزینههای گسترش کام شامل گسترشدهندههای قابل برداشت برای اصلاحات کوچک، گسترشدهندههای موقت مشابه بریس، و جراحی ماگزیلا برای موارد شدید است.
مزایا و معایب گسترشدهندههای ارتودنسی کام
گسترش سریع میتواند در طول درمان، بهویژه در روزهای اول، ناراحتی ایجاد کند. هرچه مشکل ناهماهنگی شدیدتر باشد، هزینه درمان بیشتر خواهد بود. با این حال، اصلاح این مشکلات در دوران کودکی باعث قرارگیری صحیح دندانهای دائمی شده و از درمانهای پرهزینه در آینده جلوگیری میکند.
گسترشدهنده سریع کام (RPE)
این وسیله به دندانهای آسیای بالایی متصل میشود. با چرخاندن پیچ مرکزی دستگاه، فاصله بین دو نیمه کام بهتدریج افزایش مییابد. این فشار جانبی باعث رشد استخوان بین آنها میشود. ارتودنتیست تصمیم میگیرد که دفعات تنظیم دستگاه چگونه باشد؛ ممکن است هفتهای یکبار یا حتی روزانه تنظیم شود تا نتیجه بهتر حاصل شود.
گسترشدهندههای قابل برداشت
این گسترشدهندهها شبیه ریتینر هستند با این تفاوت که از سقف دهان فشار را به دندانهای آسیای بالا وارد میکنند. در موارد کراس بایت یا ناهماهنگی جزئی توصیه میشوند و برای بزرگسالان راحتتر هستند.
آیا برای گسترش فک بالا جراحی لازم است؟
گسترش سریع کام با کمک جراحی (SARPE) یا گسترش ماگزیلا با کمک جراحی (SAME) در مواردی استفاده میشود که وسیله بهتنهایی قادر به ایجاد گسترش کافی نباشد. ارتودنتیست و جراح فک و دهان با همکاری یک دستگاه گسترشدهنده سفارشی برای کودک طراحی میکنند تا پس از جراحی استفاده شود. جراح کام را به بخشهای متعدد تقسیم میکند و با استفاده از دستگاه، رشد استخوان بین این بخشها را تحریک میکند.
دستگاههای گسترشدهنده موقت برای بیماران جوان مؤثرتر از بزرگسالان هستند و بزرگسالانی که مشکلات بایت خود را در کودکی اصلاح نکردهاند معمولاً به جراحی نیاز دارند.
مراقبتهای دهان پس از گسترش فک
بهداشت دهان در طول و پس از گسترش فک بالا اهمیت زیادی دارد. لازم است باکتری و مواد غذایی اطراف دستگاه بهطور کامل پاک شوند، بهویژه اگر کودک جراحی کرده باشد. استفاده از خمیردندان حاوی فلوراید و دهانشویه ضدعفونیکننده به سلامت و ترمیم دهان کمک میکند. برای آشنایی بیشتر با گزینههای گسترش کام یا سایر درمانهای ارتودنسی با دندانپزشک یا ارتودنتیست مشورت کنید.
توضیح مهم:
مقالات «مرکز مراقبت دهان» توسط متخصص سلامت دهان بازبینی میشوند. این اطلاعات برای اهداف آموزشی تهیه شدهاند و جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشکی حرفهای نیستند. در صورت داشتن هرگونه سؤال درباره وضعیت یا درمان، حتماً نظر دندانپزشک، پزشک یا ارائهدهنده خدمات بهداشتی واجد صلاحیت را جویا شوید.
